UŞAK, GERİ DÖNÜŞÜM TEŞVİĞİ İSTİYOR

Tekstil sektörünün Uşak ekonomisine katkısı yüzde 40 olduğu,günde 120 ton pet şişenin elyafa dönüştürüldüğü Uşak “Geri Dönüşüm Teşviği “ İstiyor Tekstil sektörünün Uşak ekonomisine katkısı yüzde 40 olduğu,günde 120 ton pet şişenin elyafa dönüştürüldüğü,700-900 ton tekstil atığının sifonoz ve karnetlerde açılıp elyaf haline getirildiği,yün teleflerinin değerlendirilerek günde 25 ton ,yılda 7 bin 500 ton koyunsuz yün üretildiği Uşak’ın,Geri Dönüşüm Teşviği alması gerektiği açıklandı. Uşak Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü ve Uşak Tekstil İş verenler Sendikası tarafından düzenlenen , Uşak Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü toplantı salonunda gerçekleştirilen Dünya gazetesi Başyazarı Osman Arolat’ın yönettiği ve ekonomi yazarlarından Rüştü Bozkurt’un katıldığı “Uşak’ta Geri Dönüşüm Sektörü” konulu toplantıya katılan sektör temsilcileri atıklara yeniden hayat veren ,tarlasız pamuk üretilmesini sağlayan geri dönüşüm sektörünün en önemli maliyet kalemleri arasında yer alan enerji konusunda yüzde 50 devlet desteği istediklerini ortaya koydular. Toplantıya Uşak Valisi Özdemir Çakacak, Uşak Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Ali Yıldırım, Uşak Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Kuvvet, Uşak Tekstil İşverenleri Sendikası Yönetim Kurulu Başkanı Arif Öztan ve Uşak’ta geri dönüşüm sektöründe faaliyet gösteren firma temsilcileri katıldı. Uşakta geri dönüşüm sektörü konusunda sunum yapan Uşak Tekstil İşverenleri Sendikası Yönetim Kurulu Başkanı Arif Öztan “ Günlük 70 kamyon konfeksiyon, iplik ve ev tekstili atığı Uşak'ta işlenerek elyaf haline getiriliyor. Kaynak israfının önüne geçmeyi sağlayan bu tesislerde tarlasız pamuk üretimi gerçekleştirerek Türkiye'nin pamuk üretiminin yarısı kadar iplik tekrar kullanıma sunuluyor.Tekstil telefleri ve pet şişe atıklarının geri dönüşümü ile elde edilen yünlü ve pamuklu iplikler battaniye, çorap, kumaş ve triko imalatında kullanıyor. Atıklara yeniden hayat vererek kıt kaynaklara alternatif yaratan bu tesisler uzun yıllardır bu işi yapıyorlar. Son 5 yıldır geri dönüşümde önemli bir merkez haline gelen ilimizde sanayiciler olarak geri dönüşüm teşviğinden faydalanmak için harekete geçtiler. Tekstil sektörünün Uşak ekonomisinde büyük bir önem kaydettiğini anlatan Uşak Tekstil İşverenler Sendikası Yönetim Kurulu Başkanı Arif Öztan “Çevre Teşviği istediklerini belirterek, "Tekstil sektörü, ilimiz ekonomisinin yüzde 40'ını teşkil ediyor. Şehrimizde istihdamın yüzde 35'ini sağlayan yani yan sektörleri ile birlikte 18-20 bin kişinin çalıştığı bir işkoluyuz. Biz tekstil artıklarından yılda 365 bin ton yeniden kazandırılmış pamuk üretiyoruz. Yani tarlasız pamuk üretimi yapıyoruz. Yılda 365 bin ton pamuk tarlada yetişse takribi 2 milyon 500 bin dönüm arazi gerektirir, bu kadar pamuk 1 milyar 175 milyonun üzerinde bir maliyet gerektirir. Türkiye'de toplam 900 bin ton civarında pamuk üretilirken bu rakam son yıllarda 450 bin ton civarına düşmüştür. Uşak'ta yeniden kazandırılan ve hayat verilen tekstil telefinin önemi bu mukayeseyle anlaşılabilir. Ayrıca Yün teleflerini değerlendiren ilimizde günde 25 ton, yılda 7 bin 500 ton koyunsuz yün üretimi sağlanıyor." diyor. Geri dönüşüm ile hem çevre hem de milli servet korunuyor. Uşak tekstil sektörü yeniden dönüşümde, günlük 120 ton pet şişeyi kırıp temizleyip elyafa döndürdüğü gibi ayrıca 700-900 ton tekstil artığını şifonozlarda karnetlerde açıp elyafa dönüştürüyor. Bu elyafların bir kısmı satılıyor. Yaklaşık günlük 500 tonu iplik haline getirilip, takribi 200 tonu Uşak'ta battaniyede kullanılırken kalanı da çorap, triko ve kumaş sektörlerinde kullanılması için yurtiçi ve yurtdışı tekstil sektörlerine gönderiliyor. Dolayısıyla ortalama günlük toplam bin ton çöpü ekonomiye kazandırarak, Türk ekonomisine de yıllık 450 milyon dolar katma değer sağlanıyor. Bu işlemler yapılırken firmaların en büyük girdi maliyeti elektrik enerjisi. İşte bu nedenle yüzde 50 indirim istiyorlar; Çevre Teşviki istiyorlar. Türkiye'nin her yerinde geri dönüşüm yapan tesislerin bu teşvikten yararlanmasını talep ediyoruz. Uşaklı sanayiciler olarak konu hakkında Ankara'da ilgili bakanlıklarla görüşmeler yaptık. Kaynak israfının önüne geçmek adına, atıklara yeniden hayat veren geri dönüşüm tesislerinin en önemli gider kalemleri arasında yer alan elektrik için yüzde 50 teşvik talebimizin olumlu karşılanmasını bekliyoruz” şeklinde konuştu. Uşak Valisi Özdemir Çakacak, “ Geri dönüşüm sektörü ile Uşak’ta ciddi bir istihdam imkanı sağladığını kaydetti. 5084 sayılı yatırımların ve istihdamın teşviki kanunu ile Uşak öne çıkan illerden birisi oldu. 143 işletme üretime geçti ve ilimizde geri dönüşüm sektöründe önemli yatırımlar yapıldı. İlimizde günde 120 ton pet şişe ve 1000 tona yakın tekstil telefi elyafa dönüştürülmektedir. Bu elyafların bir kısmı dış pazarlara satılırken kalan kısmı ile günlük 500 ton iplik üretilmektedir. Bu anlamda ilimizde geri dönüşümde katma değeri yüksek ürünler üretilerek ülke ve ilimiz ekonomisine katkı sağlamaktadır. Tekstil geri kazanımının ülke ekonomisindeki boyutunu ortaya koyuyoruz. Tarlasız pamuk üretimi gerçekleştiriyoruz. Kayıt dışı bir sektörü kayıt altına alarak ciddi bir getiri yaratıyoruz ” dedi. Uşak Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Yılmaz Başer, endüstriyel ürünler kullanılmadığı zaman nereye konulacağı çok önemli bir sorun. Katı atıkların kullanılmadan yakılması hava kirliliği yaratıyor, katı atıkların varlığı ciddi bir çevre kirliliği oluşturuyoruz. İlimizdeki geri dönüşüm tesisleri çevre kirliliğinin önüne geçmek açısından çok önemli işletmelerdir. Böylece tarım arazileri ve sular korunmuş oluyor”dedi. Uşak Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanı Ali Yıldırım , “Uşak olarak çevreyi kirletmeyen bir iliz. Geri dönüşümde telefler önce renklerine göre ayrıldığı için farklı farklı renklerde elyaflar elde ediyoruz. Boya maliyetsiz ve kimyasal madde kullanımı olmadan boyalı pamuk elde ediyoruz. Türkiye’den, Avrupa’dan dünyanın her köşesinden gelen tekstil atıklarını kullanıyoruz. Çevreci işler yapıyoruz. Bizler bu atıkları kullanmasak her taraf tekstil çöplüğüne dönüşür. Enerji desteği bizler için çok önemli. Çalışan tesislere istihdam, vergi,sigorta ve enerji desteği verilebilir. İlgili bakanlıklar sektörümüzün verilerini inceleyerek buna karar verebilirler” dedi. Uşak Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Kuvvet, “2. Dünya savaşından sonra Amerika, Avrupa ve Almanya’da rejenere sektörü yayılmaya başladı.1986 sonrasında bu sektör Uşak’a geldi. Sektör olarak kayıt dışı bir ürünü kayıt altına aldırmış oluyoruz. Toplayıcılar ile alıcılar arasında kayıt problemi var. Kayıt dışı bir ürünü kayıt altına alarak satışını sağlamış oluyoruz. Bilinen markalar üretimlerinin belli bir kısmını rejenere ürünlerden yapmak zorundalar. Rejenere ürün kullanma zorunluluğunun getirileceği bilincinde olarak hareket eden firmalarımızın lisanslama çalışmalarını tamamlaması gerekiyor” şeklinde konuştu. Özerdem Mensucat San ve Tic.A.Ş. Y:K:Üyesi Turgut Özmercan, “30 yıldır Uşak’ta tekstil sektöründeyiz. 2 yıl önce Merinos’la birlikte Özerdem’i kurduk. Özerdem de Günlük 15 bin adet battaniye üretim kapasitesine sahibiz.Merinos’un Ev tekstil ürünleri üretimi gerçekleştiriyoruz. 750 kişiye istihdam sağlıyoruz. Tekstil kırpıntılarından elde edilen malların iyi olmasından dolayı, tekstil telefi kullanmaya başladık. Boyama maliyetlerinin yüksekliği, pamuk fiyatlarının yükselmesi nedeniyle geri dönüşümden elde edilen ürünleri kullanarak ihracat yaparak ciddi katma değerler yaratıyoruz. Kaliteli tekstil teleflerini kullanarak elde ettiğimiz ürünleri Almanya gibi ülkelere ihraç ederek ciddi katma değer yaratmış oluyoruz. Uşak’ta geri dönüşüm sektörünün olması işletmeme çok büyük bir katkı sağladı. Geri dönüşüm sektöründe kayıt dışını önlemek gerekiyor. Firmalar olarak bizler katma değeri yüksek ürünler ürettikçe tekstil teleflerinin ihracatının da önüne geçmiş oluruz. Geri dönüşüm atıkların ortadan kaldırılmasını sağladığı için çevreyi korumuş oluyoruz. Sertifikalı toplayıcılar oluşturularak, Ar-ge yi teşvik edici bir sistem oluşturulmalı. Özel bir etiket geliştirilerek bir işaret kullanılarak geri dönüşümcülerin Türkiye’de bir marka oluşturmalıdır” şeklinde konuştu. Muzaffer Mert Tekstil San.Ve Tic.Ltd.Şti.Yönetim Kurulu Başkanı Cumhur Mert , “Konfeksiyon atıklarının direkt geri dönüşümcüsüyüz. İşin içindeki isimler olarak bu atıkların miktarını biliyoruz ancak devlet tarafından bu miktar bilinmiyor. Pamuk fiyatlarındaki artış sonrasında Türkiye ve Uşak geri dönüşümde merkez haline geldi. Rejenere iplik ve elyaf üretiminde Türkiye lider durumunda. Ancak sektör olarak yurtdışı firmaları ile rekabette zorlanıyoruz. Onlar otomasyona yönelirken bizler enerji maliyetleri ile mücadele ediyoruz. Geri dönüşümcüler olarak çevre teşviği istiyoruz” dedi. Bozoğlu Tekstil san.Tic.A.ş. Yönetim Kurulu Başkanı Zeki Boz, “battaniye, döşemelik kumaş, polyester elyaf, teknik tekstil (nonwoven) ve iplik üretimi yapıyoruz. 2002 yılında Uşak’ta petşişelerin geri dönüşümünden polyester elyaf üretmeye başladık. Teşvik almadan bu yatırımı yaptık. 2002 yılında bu tesisi kurduğumuzda her taraf pet şişe idi.4-5 tesis kurulduktan sonra pet şişe bulmakta zorlanmaya başladık. Pet şişe bulunmasında sıkıntılar yaşamaya başlayınca cips üretim tesisi kurduk. Avrupa ülkelerinde pet şişeye depozito uygulanıyor. Bizim ülkemizde de böyle bir uygulamaya gidilebilir. Geri dönüşüm sektöründeki firmaların desteklenmesi gerektiğine inanıyorum” dedi. Önal Elyaf Tekstil Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortağı Ersan Önal “Tekstil teleflerini yeniden hayat vererek rejenere elyafa dönüştüren ve iplik sektörüne ham madde tedariği sağlıyoruz. Uşak’ta ürettiğimiz elyafları open-end iplik üretimi yapan firmalara veriyoruz. Tam olarak 81 renk çeşidimiz ile müşterilerimize istenen renk de ve karışımda elyaf tedariği sağlıyoruz. Çevre Bakanlığının Mayıs 2010 yılında yayınladığı yönetmelik çerçevesinde lisansa sahip olan firmalar telefleri toplayabilecek. Bu yönetmelik tam uygulanırsa bu işi lisanslı toplayıcılar haricinde hurdacılar yapamayacak. Lisansa başvuran firmaların çoğalması gerekiyor. Pamuk fiyatlarının artmasına bağlı olarak ham madde fiyatlarının giderek yükselen bir ivme göstermesi, piyasalarda dengesizliği ortaya çıkarıyor. Bu dengesizliğin diğer bir nedeni de lisansı olmayan telef toplayıcılarının günlük kazanç sağlamak için yüksek fiyattan pazarlamaları. Çevre sağlığı gereği ve piyasanın dengeye girebilmesi için lisanssız telef toplayan firmaların Çevre İl Müdürlükleri tarafından kontrol edilmesi gerekiyor. Bunun yanı sıra geri dönüşümün en büyük girdisi tabii ki elektrik. Geri dönüşüm sektörünün ayakta kalabilmesi için devletimizden destek bekliyoruz İlerleyen süreçte markaların çoğu üretimlerinin bir bölümünü rejenereden yapmak zorunda kalacaklar”şeklinde konuştu. Rantteks Tekstil San.Ve Tic.Ltd.Şti. Sahibi Celal Besci, “ 1994 yılından bu yana geri dönüşüm sektöründeyiz. Ağırlıklı olarak pamuklu tekstil teleflerinden rejenere elyaf üretimi (geri kazanım) yapıyoruz. Üretilen hammaddenin bir kısmı kendi bünyemizde ipliğe dönüştürüyoruz. Geri dönüşüm belgesi alma çalışmamızı tamamlamak üzereyiz. Belgesi olan firmaların bu işi yapması gerektiğine inanıyorum. Sektörümüzün kayıt dışı bir ürünü kayıt altına almış oluyoruz. Enerji teşviki sektörümüzdeki firmalar için iyi olacaktır” dedi. Halil Çoban Tekstil adına konuşan Erhan Metinoğlu, “1981 yılından bu yana sektördeyiz. Pamuk kırpıntı açma ve geri dönüşüm pamuk elyaf sektöründe Türkiye'nin en büyük tedarikçisi konumundayız. Rejenere elyaf üretimi gerçekleştiriyoruz. İplik firmamızda var ve Türkiye’de iyi bir pazara sahibiz. Geri dönüşüm sektöründeki firmaların en önemli girdi maliyetleri arasında enerji bulunuyor. Enerji desteği bizler için çok önemli. Avrupa’da çevre ve sanayi bakanlığı yüzde 100 rejenere’den üretilmiştir belgesi veriyor. Türkiye’de firmaların buna uygun altyapısı var ve bizde böyle bir belge çıkarmalıyız. Tekstil atığı bizim gibi firmalar tarafından kullanılmazsa oluşacak çevre kirliğini düşünmemiz lazım” şeklinde konuştu. Paşaoğulları Tekstil San.Ve Tic.Ltd. Şti. Sahibi İsmail Karaman,” yaptığımız üretimlerde sertifika ve belge kullanımına gitmeliyiz. Yaptığımız işte çevreye katkımız çok fazla. Yıllık 365 bin ton yeniden kazandırılmış pamuktan bahsediyoruz, konunun önemi anlaşılmalı. Türkiye genelinde geri dönüşüm işi yapan firmaların bu teşvikten faydalanmasını istiyoruz.” dedi Sarar Battaniye Tekstil Tic.A.Ş. Şirket Ortağı Mustafa Pamukçu, “ Konfeksiyonlardan çıkan telefleri kullanıyoruz. Konfeksiyon teleflerinin iç piyasada kullanımı yanında ihracatı da yapılıyor ve bu durum telef fiyatlarının artışına neden oluyor. Teleflerin doğrudan ihracatına sınırlama getirilmesi gerektiğini düşünüyorum, böylece katma değeri yüksek ürünler üreterek bunların ihracatını sağlamış oluruz. Hindistan tekstil teleflerinin ihracatına vergi koydu, Suriye gibi ülkelerde yasaklar getirildi, bizde ülke olarak önlem almalıyız”dedi Uşak Üniversitesi Mühendislik fak. Yard.Doç.Dr. Canan Kandilli, “Uşak geri dönüşüm merkezidir. Proje bazında teşviklerde sürdürülebilirlik, çevrenin korunması ve yeni temiz enerji kaynaklarının kullanılması özendirilmelidir.” Uşak Üniversitesi Mak. Müh. Doç.Dr. Osman Asi ,”katma değeri yüksek olan yeni ürünler üretilmeli. Ar-ge’yi ön plana çıkarmamız Uşak için çok faydalı olacak. Geri dönüşüm yapan işletmelerimiz üniversite ile iş birliği içerisinde olarak yeni ve katma değeri yüksek ürünlerin üretimine yoğunlaşmalıdırlar ”dedi. Rüştü Bozkurt,” Şans eşitliği kavramı istiyoruz. Pakistan, Hindistan ve Çin gibi ülkelerde ne uygulanıyorsa ,rakiplerimiz veya rakip adaylarımız hangi şartlarda çalışıyorsa onları ortaya koyarak isteklerimizi belirtmeliyiz. Sektör olarak proje odaklı teşvik istemelisiniz. Geri dönüşüm sektörünün çevreye katkısı, gelirlere olan doğrudan etkisi, istihdama olan doğrudan etkisini ortaya koyarak hareket etmesi gerekiyor. Stratejik, taktik ve operasyon olarak doğru bir proje ile hareket edilmeli. Türkiye’nin bir numaralı meselesi verimliliktir ve elimizin altındaki kaynakları verimli bir şekilde kullanmamız gerekiyor” şeklinde konuştu.