APOLLON VE JUBİTER HEYKELLERİ KARUN’UN YOLUNDA

Apollon ve Jüpiter heykelleri gibi yurtdışında sergilenen ve Uşak’ta bulunan dünyaca ünlü Karun Hazineleri, hukuk mücadelesiyle geri alınmıştı. İzmir’e ait olan fakat Paris’in Louvre Müzesi’nde sergilenen Apollon ve Jüpiter heykellerini geri almak için internette kampanya başlatıldı. Apollon ve Jüpiter heykelleri gibi yurtdışında sergilenen ve Uşak’ta bulunan dünyaca ünlü Karun Hazineleri, hukuk mücadelesiyle geri alınmıştı. APOLLON VE JUBİTER HEYKELLERİNİ GERİ VERİN Paris’teki Louvre Müzesi’nde bulunan Smyrna Apollonu ve Smyrna Jüpiteri heykellerini geri isteyen İzmirliler, sosyal iletişim ağı Facebook’ta “Eserimi Geri İstiyorum” kampanyası başlattı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı CHP’li Aziz Kocaoğlu’nun Louvre Müzesi’yle yürüttüğü mektup diplomasisine katkı sağlamak isteyen vatandaş, eserlerin Türk kültürü açısından önemli olduğunu dile getirdi. Yaklaşık 12 bin tane internet kullanıcısı, eserleri geri almaktan vazgeçmeyeceklerini ve bu konuda hükümetin de çaba göstermesini gerektiğini ortaya koydu. Sosyal iletişim ağında heykellerle ilgili yerli ve yabancı basında çıkan haberlere de yer verildi. GERİ VERİN Smyrna Apollonu ve Smyrna Jüpiteri heykelleri, 1680 yılında, İzmir’de gün yüzüne çıkarıldı. Osmanlı ile iyi ilişkileri bulunan Kral XIV. Louis, eserlerin Paris’e götürülmesini sağladı ve Türkiye tarihi değerlerini kaybetti. Eserleri geri almak için çalışma başlatan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı CHP’li Aziz Kocaoğlu, 2009’un Kasım ayında yapılan Kültür Çalıştayı'nda Louvre Müzesi CEO’su Henri Loyrette’ye mektup yazdığını bildirdi. Kocaoğlu’nun eserleri geri istemesine yönelik mektubunun ardından vatandaş da internette bu konuyu gündeme getirdi. Dünyanın en büyük sosyal iletişim ağı Facebook’ta birleşen yaklaşık 12 bin kişi, “Dünya İzmir’i konuşuyor, tarihimi geri isterim” sloganıyla kampanya başlattı. Vatandaşın bu konuya daha çok sahip çıkması için, “İzmir, bu fırsatı kaçırmamalı... Halkın da katılımıyla "Tarihimi istiyorum" kampanyası yürütülmeli. Biliyor musunuz, Mısır'ın "kültürel tehdidi", Fransa'ya geri adım attırdı. Fransa Kültür Bakanı Frederic Mitterrand, Mısır'ın Louvre Müzesi'nden islediği. Firavunlar döneminden kalma çalıntı 5 freski iade etme kararı aldıklarını açıkladı. Çünkü Mısırlılar basit bir hamle yaptı. “Sizinle arkeolojik işbirliğini, bu eserler bize teslim edilene kadar durduracağız” dedi ve aldı. Haydi İzmir, haydi Türkiye sıra sende, ses ver...” ifadesine yer verildi. HEPSİNİ ALIRIZ Kampanyaya katılanların büyük çoğunluğu bu konuda görüşlerini de yansıttı. İzmir’in Paris’teki iki heykelini geri almasının bir adım olacağı ve yurtdışında yer alan diğer tarihi zenginlikler için umut ışığı doğacağı savunuldu. Kampanyaya destek veren Akif Alkanat, “Eğer bu eserler geri alınabilirse, işin bununla sınırlı olmayacağını düşünüyorum. Bu heykeller her şeyin başlanıcı olacak. Parçalanarak götürülen Zeus Sunağı’nı almak için İzmir’in eline büyük bir koz geçecek” dedi. Duygu Akbaba da, “Bergama’daki Sunağı’nı kaçıran arkeologu ve tarihi eser kaçakçılarına yardım eden herkesin deşifre edilmesini istiyorum” görüşüne yer verdi. Eserleri geri isteyenlerin bir bölümü Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan destek isterken; bazıları da İzmir’deki müzelerde sergilenen tarihi değerlere daha çok sahip çıkılmasını istedi. LOUVRE’DEN RED Facebook’taki kampanyada Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun eserlerin bulunduğu Louvre Müzesi CEO’su Henri Loyrette'le yürüttüğü mektup diplomasine de dikkat çekildi. Bu konuda çıkan haberlere yer verilen sitede, Belediye Başkanı Kocaoğlu’nun eserleri geri almak için yazdığı mektuba olumsuz cevap aldığı duyuruldu. Henri Loyrette, “Eserler, 1680’de ülkenizle ayrıcalıklı ilişkileri bulunan Kral XIV. Louis adına Türk piyasasından tamamen yasal yollardan edinilmiş bulunmaktadır. Uluslararası sözleşmeler, tümüyle kanuna uygun yollardan yüzyıllar önce edinilmiş eserlerin iadesini öngörmemektedir. Bu konudaki tek düzenleme, Fransa’nın da 1997’de onayladığı ve geriye yürümeyen 1970 tarihli Kültürel Değerler Hakkında UNESCO Sözleşmesi’dir. Bu eserler, ayrılmaz biçimde Fransız koleksiyonlarındadır ve iadeleri düşünülemez” yanıtını verdi. Bu cevap üzerine Kocaoğlu, ilk mektubunun dünya çapında geniş yankı bulduğunu ve ikinci bir mektup daha yazacağını bildirdi. Karun Hazineleri geri alınmıştı Apollon ve Jüpiter heykelleri gibi yurtdışında sergilenen ve Uşak’ta bulunan dünyaca ünlü Karun Hazineleri, hukuk mücadelesiyle geri alındı. 6 Haziran 1966’da Güre’nin Aktepe ve İkiztepe mevkiindeki kral mezarları açan define avcıları Lidya Tümülüsleri olarak anılan bölgelerde Karun’a ait; kanatlı denizatı broşu, kanatlı güneş kursu şeklinde kolye, yonca ağızlı gümüş sürahi, altın işlemeli tas, gümüş tütsü kabı ve çok sayıda takı buldu. Yaklaşık 55 parça olan eserler, kaçakçılar tarafından satıldı ve ABD’deki Metropolitan Müzesi’nde sergilenmeye başlandı. Eserlerin geri alınması için çalışma başlatan Kültür ve Turizm Bakanlığı, 1987’de müzeden iade talebinde bulundu. Bakanlık, Metropolitan Müzesi yetkililerinin olumsuz tavrı üzerine Newyork Eyalet Mahkemesi’ne dava açtı. Bunun üzerine kapsamlı bir inceleme yapıldı ve define avcılarının ifadeleri üzerine dava, Türkiye’nin lehine devam etti. Mahkemeyi kaybedeceğini anlayan Metropolitan Müzesi yetkilileri 1993’te Türkiye’yle anlaşarak eserleri iade etti. Karun Hazineleri, 1993’ten bu yana Uşak Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor.